Sıkça Sorulan Sorular – Hukuki ve Finansal Kurallar

  1. Geçici koruma uygulaması;
    • ülkesinden ayrılmaya zorlanmış,
    • ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen ve
    • bireysel ya da kitlesel olarak Türkiye sınırlarına gelen ya da Türkiye sınırlarından geçen ve koruma başvuruları bireysel olarak değerlendirmeye alınmayan yabancılara uygulanmaktadır.
  2. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 91. maddesine istinaden 22 Ekim 2014 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmeliğin Türkçesine aşağıdaki adresten ulaşılabilir:

http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/10/20141022-15-1.pdf

  1. Suriye’den bireysel ya da kitlesel olarak gelen Suriye vatandaşları ile Suriye’den gelen vatansızlar ve mülteciler geçici koruma uygulamasından yararlanabilirler.
  2. Suriye vatandaşlarının dışında,
    • Suriye’den gelen ve vatansız konumunda olan ve
    • Suriye’den Türkiye’ye gelen mülteciler de geçici koruma rejimine tabidirler.
  3. Türkiye’den düzensiz yollarla Ege Adalarına geçmiş olan Suriye vatandaşlarından Türkiye’ye geri kabul edilenler de geçici koruma sağlanabileceği belirtilmiştir.
  1. Kişilerin istekleri dışında Suriye’ye geri gönderilmemelerini güvence altına almaktadır.
  2. Kayıt olan kişilere Türkiye’de yasal olarak kalış hakkı sağlamaktadır.
  3. Kaydolan kişilerin sağlık, eğitim, sosyal yardım ve tercümanlık gibi temel hak ve hizmetlere erişebilmelerine de olanak vermektedir.

Kayıt işlemlerinde yetkili kurum Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’dür. Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün Türkiye’nin her ilinde müdürlükleri vardır.

Başvuru 2 aşamalı olarak gerçekleşmektedir.

  1. Ön kayıt adı verilen ilk aşama işlemleri;
    • Emniyet Genel Müdürlüğü Yabancılar Şubesi ya da
    • İlçe Emniyet Müdürlükleri tarafından gerçekleştirmektedir.
  2. İkinci aşama olan kayıt işlemleri İl Göç İdaresi Müdürlüklerince yürütülmektedir.

Genel uygulama bu şekilde olsa da ön kayıt ve kayıt merkezleri ilden ile farklılık gösterebilmektedir. Örneğin, kayıt Yabancılar Polisi Ofislerinde veya makamların ulusal mevzuat altında yasal bir yükümlülüğü olduğu AFAD tarafından işletilen Kayıt Koordinasyon Merkezlerinde gerçekleşebilir.

Türkiye’deki tüm Suriyeli mülteciler geri göndermeye karşı korunmaktadır. Yani hiçkimse isteği dışında Suriye’ye gönderilmeyecektir. Fakat kayıt yaptırmamak hizmetlere ve yardımlara erişimde engeller çıkaracaktır. Kayıt, tıbbi yardım ile eğitim dâhil kamu hizmetlerine erişim için hukuki dayanak oluşturur.

  1. Göç İdaresi İl müdürlüğünde kayıt formu doldurulur.
  2. Yabancı pasaport veya kimlik sunulur.
    • Bu belgeler sunulamıyorsa aksi ispat edilinceye kadar beyan esas alınır.
  3. Fotoğraf, parmak izi ya da kimlik tespitine elverişli diğer biometrik veriler kaydettirilir.

Her kampta kayıt tesisleri vardır. İçişleri Bakanlığı kamplarda ikamet eden mültecilerin kayıtlarını yürütmektedir.

Halihazırda Türkiye’de olan ve kampa yerleştirilmek isteyen Suriyeliler bu imkanı soruşturmak için AFAD İl Müdürlüklerine ve Valiliklere başvurabilir. Şu adresten görülebilir: https://www.afad.gov.tr/tr/2641/AFAD-Il-Mudurlukleri

  1. TANIM: Geçici Koruma Kayıt işlemi tamamlananlara valilikler tarafından geçici koruma kimlik belgesi düzenlenir.
  2. KİMLİK NO: Geçici koruma kimlik belgesi verilenlere yabancı kimlik numarası da verilir.
  3. GEÇERLİLİK: Bu belge süreli veya süresiz olarak düzenlenir.
  4. ÜCRET: Belge Hiçbir ücrete tabi olmaksızın düzenlenir.
  1. KAYIP: Geçici koruma kimlik belgesinin kaybedilmesi durumunda ilgiliden açıklama istenir ve bu durum kayıt altına alınır.
  2. YIPRANMA: Belgenin yıpranması halinde belge iptal edilir.
  3. YENİLEME: Yıpranan ya da kaybedilen belgenin yerine yenisi düzenlenir.

İkamet izni, geçerli olduğu süre içinde Türkiye’de yasal olarak kalınmasını sağlayan bir izindir.

Türkiye’ye giriş için alınan vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak her yabancının ikamet izni alması zorunludur.

Geçici Koruma belgeleri Suriyelilere Türkiye’de kalma hakkı verir ancak ikamet iznine eşdeğer değildir.

  • Geçerli bir pasaport ve vize ile düzenli yollardan Türkiye’ye giriş yapanlar ikamet iznine başvurabilir. İznin alınması başvuru değerlendirmesine bağlıdır.
  • Başvurular Göç İdaresi İl Müdürlüğüne yapılır.
  • Geçici koruma rejimi bağlamında tüm Suriyeli mülteciler Türkiye Hükümeti’nin korumasından
  • Polis dâhil makamlara başvurabilirler. Türkiye’deyken başlarına gelen herhangi bir suç için şikayette bulunabilirler ve yardım isteyebilirler.
  • Makamlarda kaydın bulunmayışı Suriyelilerin polis karakollarına başvurmalarına ve yardım istemelerine engel değildir. Ancak Türkiye tarafından sunulan koruma ve yardıma tam olarak erişimin sağlanmasının tek yolunun kayıt olduğuna dikkat edilmelidir.
  • Kamp dışında yaşayan Geçici Koruma Kimlik Belgesi bulunan Suriyeli mülteciler, başka bir ile gitmek için Göç İdaresi İl Müdürlüğüne başvurup “Yol İzin Belgesi” almalıdır.
  • Başvuru sonucu ilgili merciin değerlendirme sürecine bağlıdır.
  • Bu izin belgesini taşıma şirketlerine veya araç kiralama şirketlerine ibraz ederek seyahat edebileceklerdir.
  • Kamp içinde yaşayanlar için kamp müdürleri Suriyeli mültecilere düzenli aralıklarla gündüz saatlerinde geçici olarak kamptan ayrılma izni vermektedir.